Orgelkids

De groepen 8 van de Cambiumscholen in Heerde sloten hun muzieklessen in juni 2010 af met een bezoek aan het pijporgel van de Ontmoetingskerk. Muziekdocent en organist Henk van der Maten is er veel aan gelegen om het wat stoffige en duffe imago wat het orgel bij velen heeft, in positieve zin bij te stellen. Nadat eerst verteld werd over de geschiedenis van het pijporgel en zijn plek in cultuur en maatschappij konden de kinderen met eigen ogen aanschouwen hoe het orgel werkt en hoorden ze de veelzijdigheid en veelkleurigheid van dit koninklijk instrument. Voor de kinderen was het een verrassing om te horen dat orgels vroeger ook veel voorkwamen in o.a. bioscoop en theater, en vandaag de dag ook nog op locaties als ijshockey-stadions in Canada. Een ideaal instrument om al improviserend muzikaal te kunnen reageren op wat er zich ter plekke afspeelt op het witte doek, in het stadion, in het theater en natuurlijk ook in de kerk. Een hoogtepunt voor de kinderen was om, staande tussen de orgelpijpen, o.a. filmmuziek uit 'Pirates of the Caribbean' te horen. En een mooie popsong als 'Sweet goodbyes' werd spontaan door alle kinderen meegezongen. Tot slot mochten de kinderen ook begeleid improviseren op de zwarte toetsen en zo ontstonden kleurrijke en vrolijke improvisaties. Reacties als 'een orgel is toch best wel cool' en 'ik wist niet dat je zulke leuke muziek op een orgel kan spelen' gaven aan dat de kinderen na afloop van hun orgelbezoek een ander en positiever beeld van het pijporgel hebben gekregen.

(Bron: Veluweland.nl)

Berkel en Rodenrijs – Op de Koningin Beatrixschool is de afgelopen weken met de kleuters gewerkt over “muziek”. Ter afsluiting van het project mochten de kleuters kijken bij het orgel in de Bron.

Het was deze weken wat luidruchtiger dan anders op de KBS. De kleuters waren bezig met muziek. Op eigengemaakte instrumentjes (tamboerijnen, gitaren, trommels en schudkokers) werd enthousiast gespeeld.
Er zijn ook veel instrumenten op school geweest, bekende en ook minder bekende zoals een cello. Een heel groot instrument dat echt niet op school kon komen is een kerkorgel.
Daar had organist Wilco Buitendijk wel een oplossing voor: hij nodigde de kleuters uit om op bezoek te komen bij het orgel in het kerkgebouw de Bron aan de Rodenrijseweg.
Erg indrukwekkend! Zoveel pijpen bij elkaar, bijna 1500! De kinderen mochten ook in het orgel kijken, zo leerden ze dat een orgel allemaal fluiten heeft waar lucht doorheen wordt geblazen. Op het orgel konden ze verschillende geluiden horen: een koekoek, een wolf, een trompet. Zo leek het net of het orgel een verhaaltje vertelde.

(Bron: de Heraut)

De leerlingen van groep 7 van Daltonschool de Bakelgeert in Boxmeer brachten op 11 februari 2010 een bezoek aan de RK Kerk. Wim Goossens is de organist die de kinderen ontving voor deze speciale excursie.

"De kast met orgelpijpen is heel hoog! Dat is niet voor niets want de langste pijp is maar liefst vijf meter lang! Er zitten allemaal houten deurtjes in de wand. Via een trapje kan je bij de pijpen komen. Maar je kunt je wel voorstellen dat dit alleen maar een organist mag doen. Een orgel is een heel kostbaar instrument en zit ook nog eens heel ingewikkeld in elkaar. In een zo'n kast zitten al 1628 orgelpijpen. De lengstes variëren van 10 cm tot 5 meter. Hoe langer de pijp; hoe lager de klank.   De kast is uit de 17e de eeuw!"

De leerlingen Paul en Emma schreven dit verslag van het bezoek:

"We zijn met de klas bij het orgel geweest in de boxmeerse katholieke kerk.
Wim Goossens leidde ons rond bij het orgel.
Hij liet de kasten met de orgels pijpen zien.
De kast heeft 1628 pijpen, de grootste pijp was 5m en de kleinste pijp 10cm.
Het grootste orgel van onze streek.
Het grootste orgel van Nederland is die in Rotterdam.
En die in kevelaar is de grootste van europa.
Om de noten met je voet te besturen heb je gladde schoenen nodig bijv: leren schoenen.
De kast komt uit de 17de eeuw en heeft 55 registers en 28 trekknoppen.
Om het altaar goed te kunnen zien heeft hij spiegels en een klein tv’tje.
De kast is nu 3 miljoen euro waard in de 17de eeuw 3000 florijn.
In de winter om de handen warm te houden als hij het orgel bespeeld draagt hij handschoenen zonder topjes."
Door Paul & Emma

Nog meer foto's en het volledige verslag vind je op de website van de school: www.debakelgeert.nl

Petra Veenswijk is organiste in Delft. Sinds 1987 is zij als dirigente/ organiste verbonden aan de Maria van Jessekerk te Delft. Zij bespeelt in deze kerk het in 1893 gebouwde monumentale Maarschalkerweerdorgel (3 manualen en 38 stemmen). In november 2009 verzorgde zij het orgelspel bij het orgelsprookje 'Het geheim van Fifaro'. Een voorstelling speciaal voor kinderen. Op één scherm werden afbeeldingen van het sprookje vertoond, op het andere scherm konden de toehoorders de verrichtingen van organiste en registrant meebeleven.

In het tijdschrift Orgelvriend stond een interview met Petra. Het gedeelte over deze voorstelling lees je hieronder.

Van 6 t/m 8 november 2009 zal het Maarschalkerweerd-orgel op verschillende manieren te horen zijn in het festival ‘Het orgel maar dan anders’. Als concertorgel, als begeleidingsinstrument, als solo-instrument in concerten voor orgel en orkest, maar ook in een kindervoorstelling: ‘Het geheim van Fifaro’. Dit is een orgelsprookje, gecreëerd door de Franse auteur en illustrator Sourine en op muziek gezet door de van oorsprong Nederlandse organist Albertus Dercksen, sinds 1992 organist van de kathedraal in Cahors. Er wordt afwisselend in verteld en orgel gespeeld, waarbij en passant alle registers aan bod komen. Petra: “Het was een project op initiatief van de gemeente Cahors en daar is een prachtig, groot formaat prentenboek uit voorgekomen met een partituur erbij. Het is een spannend sprookje dat we tot leven gaan brengen op 7 november door twee acteurs, met mij aan het orgel. De platen uit het prentenboek vertonen we op een groot scherm, en een ander scherm laat zien wat er bij het orgel gebeurt. Ik zou je het boek graag laten zien maar het sprookje wordt momenteel vertaald. Het wordt in elk geval heel bijzonder!”
Heb je al eerder meegewerkt aan kinderactiviteiten met het orgel?
“Nee nooit. Mijn collega Gonnie van der Maten is daar veel meer mee bezig. Bij toeval stuitte ik op dit sprookje en toen ontstond het idee om ook iets voor kinderen te doen.”

Uit Interview door Gerco Schaap: Petra Veenswijk: “Ik ben een spontaan musicienne”
Orgelvriend november 2009, pag. 7-12

Een paar beelden van de voorstelling:

Orgel spelen, je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen.

Vandaag deelde een trotse vader deze foto van zijn zoon op Twitter, met als bijschrift: 'mijn mini-Bach'.

Je ziet hier Mathijs Bosman (7 jaar) uit Vlijmen aan het werk:

"Ik vind orgel spelen heel leuk omdat je twee klavieren tegelijk hebt, en ook nog eens pedalen. je moet dus drie dingen tegelijk doen. Het geluid is heel hard, en je kan kiezen uit allerlei verschillende orgeltonen."

Hij speelt hier op het orgel van de bedevaartskerk O.L.V. Troosteres der bedrukten te Tienray ('Klein-Lourdes').

Weer een paar klassen die kennis mochten maken met het reizende orgel. Op 11 december 2009 was het orgel op bezoek in de groepen 6 en 7 van openbare basisschool De Schelf in 's-Gravendeel.

Bron: OBS de Schelf

De Stichting Lambertus Kerkconcerten spant zich in om een volgende generatie blijvend te interesseren voor hun prachtige erfgoed: het Robustelly-orgel.

In 2008 is het idee ontstaan om kinderen uit de groepen 4 t/m 8 een intense ontmoeting te bieden met de muziek, het orgel, en zijn plaats in de Lambertuskerk. Jaarlijks bezochten al diverse basisscholen de Lambertuskerk en het beroemde Robustelly orgel. Hierdoor is bij de initiatiefnemers (Jan van de Laar en Heleen Volman) het idee ontstaan voor uitgebreide kennismaking, bestaande uit een voorbereidende les, een orgel-theatervoorstelling en toegang tot de website met verwerkingsmateriaal in de vorm van een interactief computerspel. Dit uitgebreide programma moet er toe leiden dat het Robustelly‐orgel (Unesco-werelderfgoedlijst) onder de aandacht wordt gebracht van een nieuwe generatie publiek door een onvergetelijke kennismaking met dit instrument.


Het project gaat in februari 2010 van start (website volgt). Vanaf januari 2010 krijgen de deelnemende scholen een voorbereidende les door docenten van het Kunstkwartier Helmond. Dan volgt er een theatervoorstelling rondom het orgel met beeld en geluidseffecten en daarna een verwerkende les dmv een quiz op de website.

Meer informatie: 
 Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Een foto van het Robustelly Orgel, voor de theatervoorstelling gepersonifieerd door Robuuste Elly, de muze van Kleine Jan, de organist.

Droom je ervan om zelf een orgel te bouwen? Dat kan heel goed. Maar wil je weten hoe je dat aanpakt. Gelukkig is er hele geschikte informatie voor beginnende orgelbouwers. John Boersma heeft ontwerpen gemaakt van verschillende orgels waarmee je aan de slag kunt. Hierna volgt een e-mailinterview met John en aan het eind staat hoe je aan zijn informatie kunt komen.

Zijn er eigenlijk veel amateur orgelbouwers?

"In de ArbeitsKreis Hausorgel zijn meer dan 380 enthousiaste amateur orgelbouwers verenigd. Het lidmaatschap van de AKH beperkt zich niet alleen tot Duitsers, maar ook Nederlanders en Belgen vormen een flink deel van het ledental. De huisorgels die door deze mensen worden gebouwd variëren van bijna kerkorgelgrootte tot kleine instrumenten met twee of drie registers, soms zelfs maar één. Verschillende orgels zijn door mij ontworpen en in een achttal boeken beschreven. Vier van deze boeken worden in Nederland uitgegeven bij Boeijenga Music Publications in Veenhuizen. De bouw wordt uitgelegd met voornamelijk perspectivische tekeningen, net zo gemakkelijk te begrijpen als foto's. En verder met korte teksten in drie talen, Nederlands, Duits en Engels. Je hoeft dus niet eerst een vakopleiding te volgen, maar kunt direct aan de slag. De boeken worden wereldwijd gebruikt."

Is dat wel geschikt voor kinderen?

"Van het begin af aan wilde de vereniging ook aan de jeugd iets bieden. Het bouwen van een klein orgel is niet zo moeilijk, als het maar op een goede manier wordt uitgelegd. Mijn kleindochter maakte op 12 jarige leeftijd al een goedklinkende houten pijp. Een goede beschrijving was de enige leidraad. Er is gekozen voor een eenvoudig orgelontwerp, waarvan de beschrijving ook voor kinderen begrijpelijk moest zijn. Maar zeker niet kinderachtig: kinderen willen serieus worden genomen in hun hobby. "

“Hé, hij speelt ook met zijn voeten”........Dit soort opmerkingen is bij de sessies in Hendrik Ido Ambacht niet van de lucht en na afloop verlaten de kinderen veelal het 'orgellied' nog nazingend de kerk.
Voor veel kinderen is dit hun allereerste kennismaking met het instrument orgel (en soms ook met de binnenkant van een kerkgebouw). Dat wordt uit de vele vragen wel duidelijk. Daarom alleen al is dit project zeer de moeite waard. In 2008 werden twee sessies gehouden, in maart en in juni voor in totaal circa 400 leerlingen verdeeld in groepen van circa 75 leerlingen.
In 2009 werd het project voortgezet en hebben wederom zo’n 200 kinderen door middel van dit project kennis gemaakt met het Duyschot-orgel. Ook nu waren de reacties van zowel de leerlingen als de scholen enthousiast.
Uit de verzameling foto’s blijkt wel dat er voor de kinderen veel te zien en te horen was!

De Vereniging Vrienden van het Duyschot-orgel maakt voor dit project gebruik van een educatief programma, dat speciaal voor schoolkinderen is ontwikkeld door Sietze de Vries in samenwerking met de Stichting Groningen Orgelland.
Aan de hand van een spannend verhaal, dat verteld wordt door een verteller/vertelster, maken de kinderen  een reis door het orgel waarin  zij kennis maken met  alle families die in dat grote 'orgelhuis' wonen, zoals bij voorbeeld met de pijpenfamilies van Piet Prestant, Flip Fluit, Tom Toeter en ook met belangrijke mannen als Bas Blaasbalg en Tril de Tremulant.
Al die families worden zichtbaar en hoorbaar gepresenteerd door een 2-tal behulpzame orgel-elfjes, die worden begeleid door de organist met een steeds terugkerend leuk liedje en door een slagwerker, die regelmatig zorgt voor verrassende geluidseffecten.

Alle informatie over dit project en meer foto's zijn te vinden op de website van de Stichting Duyschot Concerten.

Henk van der Maten is vakleerkracht muziek en organist in Heerde. Hij doet elk jaar een orgelproject met de groepen 8 van de Heerder basisscholen. Hij gebruikt daarbij de Klokhuisfilmpjes (ook te vinden via het videokanaal), een luisterquiz en een afsluitend bezoek aan de orgels in Heerde waarvan hij de organist is. En daar wordt natuurlijk bij gezongen. Henk schreef daarvoor het liedje 'Mijn instrument!'. Met een swingende knipoog naar J.S. Bach.

Groep 8 van de Emmaschool in Heerde 2007 zingt over het pijporgel. Tekst/muziek: Henk van der Maten, Heerde.

Warme dranken en klanken blijken een prettige combinatie om publiek naar het orgel te lokken in het najaar. Twee voorbeelden ter inspiratie.

Zwolle - Op zondag 29 november vindt in de Proosdij in Zwolle het Chocolademelk Concert plaats. Onder het genot van warme chocolademelk, zal door de Afrika Clowns een koor gevormd worden met de aanwezige kinderen om samen de bekendste Sinterklaas liedjes te zingen.
Om 13.00 uur wordt gestart met Sinterklaasliedjes op het Quellhorst orgel van de Proosdij. Vervolgens zal om 14.00 uur een spannend Sinterklaasverhaal worden verteld door de Zwolsche verhalenverteller Stan Fritschy. Om ongeveer 15.15 uur Zal Sinterklaas in de Proosdij arriveren om samen met alle kinderen Sinterklaasliedjes te zingen.

Amsterdam - Op zondag 14 december aanstaande om 15 uur zal Joppe Poolman van Beusekom een warme chocolademelk gluhwein concert geven vanwege de recente restauratie van het van Leeuwen orgel in de Willem de Zwijgerkerk én ter ere van zijn 25 jarig jubileum bij de Protestantse Kerk Amsterdam.
Het wordt een gluhwein - warme chocolademelk concert, omdat de kachel van de kerk tijdens het concert uit zal staan. Dit doen we om het orgel zo goed mogelijk te kunnen laten klinken.

Tja, hier komen geen wind en pijpen aan te pas. Het is meer iets om zelf van buiten adem te raken. En het publiek raakt helemaal buiten zinnen van deze uitvoering van de bekende Toccata van J.S. Bach. Het ziet er dan ook zeer spectaculair uit. Geniet van het filmpje. Op het kanaal van Orgelkids staan nog meer filmpjes die toeschouwers van dit spektakel in een speelgoedwinkel maakten.

Feike Asma revisited! Samen met zanger D.C. Lewis nam hij in de jaren 70 het lied 'Mijn gebed' op. Het stond zelfs op 1 in de Top 40 van de popmuziek. De klassieke regel 'ik kom alleen maar Heer, voor de muziek' kennen veel mensen vast nog wel. De tekst is geschreven door Gerrit den Braber. De organist Feike Asma heeft zich destijds heerlijk uitgeleefd en alle registers benut om een stalenkaart af te geven van wat een orgel in zich heeft.

Tot mijn grote plezier ontdekte ik nu een filmpje op Youtube waar een jonge organist Justin van den Heuvel zich net zo heerlijk uitleeft op dit stuk. In de begeleidende tekst schrijft hij dat dit zijn eerste keer op een groot orgel was. Ik kan me de kick voorstellen die hem dit gegeven moet hebben. Hopelijk de stimulans om nog veel meer moois op het orgel te presteren.

Ik heb het hem maar even gevraagd en dit was het antwoord:
"Je moet eens weten wat voor een kick dat geeft! De adrenaline giert door je aderen! Ongelofelijk om te zitten op de
bank waar de grote Feike Asma altijd zat. Onvergetelijk moment!"

Smaakt dit naar meer en wil je het origineel beluisteren? Of wil je bladmuziek als PDF downloaden om dit zelf te leren spelen? Klik dan op deze link.

De reformatorische scholengemeenschap Jacobus Fruytier nam op 21 november 2009 een groot nieuw pijporgel in gebruik. Het was de bedoeling dat leerlingen zouden helpen met de bouw ervan, maar dat was een beetje te hoog gegrepen.

Het Nederlands Dagblad berichtte op 14 november uitgebreid over dit nieuwe orgel met de kop "Meestal jongens achter het schoolorgel". De meisjes blijken liever achter de vleugel te kruipen, die ook in de aula staat.

Een paar citaten uit het artikel van het ND, geschreven door Peter Sneep:

,,Het is een orgel voor de leerlingen. Ze mogen er in pauzes en tussenuren op spelen zoveel ze maar willen’’, zegt Rien den Haan, docent Nederlands en lid van de orgelcommissie van de reformatorische scholengemeenschap Jacobus Fruytier in Apeldoorn.

"De Fruytier had een bijzondere vraag voor de orgelmakers. ,,Bij de zoektocht is gekeken of orgelbouwers bereid waren bij de bouw samen te werken met leerlingen van de vmbo-afdeling van onze school. Op die manier zouden ze praktijkervaring kunnen opdoen.’’ Jan Veldkamp (van orgelbouwer Mense Ruiter) reageerde positief.
,,Ik wilde het avontuur wel aangaan’’, zegt hij. ,,Maar ik kan me voorstellen dat niet alle orgelmakers dat zien zitten.’’

Uiteindelijk hebben de leerlingen niet zo heel veel bijgedragen aan de bouw, omdat het maken van een orgel zeer specialistisch werk is. Ze hebben de achterwand gemaakt en de omkisting van de windmotor. De afdeling metaal maakte de onderdelen van de registertractuur en de afdeling elektro verzorgde de aanleg van de elektriciteit en de verlichting. ,,Een orgel maken is toch van heel andere orde dan het timmeren van een kozijn’’, verduidelijkt Rien den Haan.

Schoolorgels zijn zeldzaam in Nederland. In Engeland komt het verschijnsel vaker voor. Daar staat het orgel dan in de kapel van de school, die wordt gebruikt voor vieringen. Bekende voorbeelden zijn de orgels in de chapels van universiteiten, zoals King’s College Chapel in Cambrigde. In Nederland hebben onder andere de universiteiten van Eindhoven en Amsterdam (VU) een groot orgel in de aula. Onder reformatorische scholengemeenschappen is het bezit van een pijporgel vrij gebruikelijk. Scholengemeenschap Guido de Brès in Rotterdam kreeg in 1980 al een orgel. Jacobus Fruytier in Uddel, en het Calvijn College in Goes schaften gebruikte instrumenten aan. Ook de hbo-scholengemeenschap De Driestar in Gouda heeft een orgel.

(Bron: Nederlands Dagblad, 14 november 2009)

Op de site van de orgelbouwer Mense Ruiter staat een uitgebreide fotoreportage van alle werkzaamheden in de werkplaats, zoals het maken van de pijpen en de windlades.

Dat muziek maken mensen stimuleert blijkt uit dit grappige filmpje van Volkswagen. De makers noemen het de 'fun-theory', waarmee ze willen aantonen dat het ervaren van plezier helpt om het gedrag van mensen te beïnvloeden. En muziek maken behoort dus overduidelijk tot die categorie: je beleeft er plezier aan!

Op 26 mei 2009 kregen de leerlingen van de groepen zeven en acht een orgeldemonstratie op hun school: de v.d. Brugghenschool in Katwijk. In hun webkrant vond ik het volgende verslag met foto.

"Vandaag kregen de leerlingen van de groepen zeven en acht les van een echte organist. Bert den Hertog, piano- en orgeldocent bij de Stichting Muziekonderwijs Leiderdorp, demonstreerde in de aula van onze school de werking van het pijporgel. Een elektrisch aangedreven balg zorgt voor de lucht, die de houten en metalen pijpen moet aanblazen. Zonder elektrische stroom kan ook, maar dan moet je steeds op een heel groot pedaal drukken om het blaasinstrument van lucht te voorzien. De bediening van de verschillende houten en metalen pijpen -de blaasinstrumenten- gebeurt vanaf een toetsenbord: het klavier. Voor de voeten zijn er extra grote toetsen -pedalen- waarmee ook muziek gemaakt kan worden. Natuurlijk mochten de leerlingen ook zelf muziek maken: op aangeven van organist Bert bliezen zij om beurten op een houten pijp de melodie "Vader Jacob". In groep 8a mocht Peggy op het orgel een muziekstukje spelen en tenslotte gaf organist Den Hertog nog een klein orgelconcert. Dat mag je van een organist die op tientallen binnen- en buitenlandse kerkorgels heeft gespeeld en al 5 CD's op zijn naam heeft staan wel verwachten.... Wij hebben ervan genoten!" Bron: Mr.J.J.L. v.d. Brugghenschool

Koen van Andel is de zoon van een organist, die op een bijzondere manier is aangestoken met het orgelvirus: niet om er zelf op te spelen, maar om er zelf eentje te bouwen. Daar heeft jarenlang aan gewerkt op zijn slaapkamer in het ouderlijk huis. En sinds vorig jaar heeft het orgel een eigen plek in de RK St. Gertrudiskerk in Utrecht. Koen heeft een website over zijn orgel gemaakt met een uitgebreid verslag in beeld en geluid over de bouw en het eindresultaat. Een kort interview met Koen is te zien op RTV Utrecht. Maar Koen gaat verder, met hetzelfde doel als deze site: mensen enthousiasmeren voor het kerkorgel. Dit najaar doet hij dat met een serie van 3 concerten op: Zaterdag 19 september 2009 - 15:30 uur - Wout van Andel & Sander Booij Zaterdag 26 september 2009 - 15:30 uur - Matthijs Visscher Zaterdag 3 oktober 2009 - 15:30 uur - Gerard Legierse

"Na een geslaagd muzikaal feest voor familie en vrienden op 6 juli 2008, is besloten om in 2009 een serie openbaar toegankelijke orgelconcerten te organiseren. Tijdens elk concert worden zowel het hoofdorgel van Valckx & Van Kouteren als het koororgel van Koen van Andel gebruikt. Bewust is gekozen om in de serie een balans aan te brengen tussen gevestigde professionals en begaafde, jonge organisten, om aan te geven dat beiden een essentiële rol in de orgelwereld vervullen."

Alle informatie over de activiteiten van Koen van Andel zijn te vinden op www.koenvanandel.nl.

foto's: Sake Beerstra

De leerlingen van de groepen 6, 7 en 8 op de obs. Professor Casimir in Kollum werden maandagochtend 30 maart 2009 verrast door een gastdocent. Deze kwam met een orgel in de klas. Vorig jaar had de school zich al voor deze presentatie ingeschreven, maar was pas nu aan de beurt. Een orgel is een muziekinstrument waar veel kinderen en ook volwassenen nog niet zoveel van weten.

Op een heel deskundige wijze, waarbij de leerlingen actief werden betrokken, werd uitleg gegeven over het ontstaan en de werking van het orgel. De leerlingen mochten ook zelf het orgel bespelen en de luchttoevoer bedienen. Een geweldige ervaring en weer heel veel geleerd deze ochtend op school.

Bron: Radio Noordoost Friesland

Orgelkids gebruikt graag alle mogelijkheden van het internet. De nieuwste activiteit is een eigen videokanaal op Youtube. Hier breng ik alle interessante filmpjes bij elkaar die uitleg geven over het orgel of speciale aandacht geven aan kinderen en het orgel. Het kanaal is te vinden op www.youtube.com/orgelkids of via de knop Videokanaal in het hoofdmenu boven aan deze pagina.

Tijdens de Nationale Orgeldag op 12 september 2009 vond er in de Grote Kerk van Dordrecht een bijzonder concert plaats. Actrice Darja de Caluwé en organist Cor Ardesch voerden samen 'De Bachbever' uit, een muzikale vertelling speciaal voor kinderen. Uiteraard waren ook (groot)ouders en andere familieleden van harte welkom.

‘De Bachbever’

De onmogelijke liefdesgeschiedenis van de Bachbever en het Schaep.

Want toen de Bachbever mevrouw Schaep voor de allereerste keer zag, was het liefde op het eerste gezicht. Maar het Tweede Gezicht zei dat het onmogelijk was.
Want een bever leeft in het water, en een schaap leeft op het land. “Hoe moet dat nu?” riep de Bachbever recht uit zijn hart, en hij besloot een ander toontje te gaan blazen.
In deze spraakmakende muziekvertelling wringt de Bachbever zich in allerlei onmogelijke bochten om het hart van mevrouw Schaep voor zich te winnen.

Stadsomroepster Darja de Caluwé en Stadsorganist Cor Ardesch ontwikkelden een vernieuwende muziekvertelling, speciaal voor kinderen.

Tijdens de Open monumentendagen (12 september 2009) kunnen jullie de Bachbever bewonderen en beluisteren in de Grote Kerk in Dordrecht. Aanvang: 15:30 uur.

Bron: website Cor Ardesch

Op 21 augustus 2009 stond in de Stentor een vooraankondiging onder de titel 'Alle registers open voor 200-jarig Meere-orgel'. Geniet eerst van het deel uit het bericht met de voorpret van de organisten en daarna volgt het verslag van het evenement met de kinderen.

EPE - Wim van Waveren Hogervorst kan zich er al bij voorbaat op verheugen: driehonderd laaiend enthousiaste kinderen tijdens een kennismaking met het Meere-orgel in de Grote Kerk in Epe. Van Waveren is vaste organist en mede-organisator van het feestje dat volgende week rondom 200 jaar Meere-orgel opbloeit. Met in het programma ook een middag voor basisscholieren. "Dat is ons aangeraden. Moet fantastisch zijn. Twee jonge beroepsorganisten, Johan Luymes en Klaas Stolk, die de kinderen zulke leuke dingen laten doen dat ze helemaal enthousiast raken over het orgel." Alle groepen 5 en 6 van de Eper basisscholen gaan het meemaken, want geen school liet de uitnodiging onbenut.

Bron: Stentor

In de Stentor stond vandaag een verslag van de festiviteiten rond het jarige orgel. Hierna het artikel 'Orgel kan een muur doen instorten' - vrijdag 28 augustus 2009

Johan Luymes dirigeert de kinderen die de op het orgel ontbrekende tonen invullen tijdens een kindermiddag. foto Ron Maat

EPE - Het is nog niet eens begonnen en de kinderen, die zich in de Grote Kerk verzamelen, slaan al aan het joelen. Ze zitten omgekeerd in de banken en volgen de hand waarvan de vingers over de balustrade van de orgelombouw dansen.
Wie er aan de hand vastzit, is niet te zien. Dat maakt het des te intrigerender.
Het Meere-orgel bestaat 200 jaar en de leerlingen van de groepen 5 en 6 van de Eper basisscholen zijn uitgenodigd voor een kennismaking met het orgel.
Johan Luymes en Klaas Stolk, twee professionals die dat 'kunstje' al vaker hebben gedaan, nemen die taak voor hun rekening. Stolk is weliswaar de onzichtbare die boven aan het orgel zit, hij blijkt nauwkeurig te kunnen volgen wat er in de kerk gebeurt en levert per microfoon ook zijn inbreng in de communicatie.
Zijn inleidende orgelspel is volgens Johan maar saai. Hij krijgt de kinderen meteen mee om Klaas tot de orde te roepen en hem iets anders te laten spelen. "Klaas, kun je wat spelen bij een verhaaltje dat ik vertel?" Dat kan de organist. Hij laat Krokodil viool spelen en Olifant trompet; laat een boor in de muur drillen, een hamer slaan en een muur muzikaal instorten.

Dat kan een orgel dus allemaal. Maar als opeens een paar orgelpijpen zijn verdwenen, is ook de organist onthand. Johan blijkt opeens een handvol orgelpijpjes te hebben en door daar als een fluit op te blazen komen de ontbrekende tonen eruit. Zeven kinderen assisteren zo al blazend de organist in het bekende 'vader Jacob'. Als Johan maar aangeeft wie wanneer moet blazen, dan klinkt het prima. Ook altijd leuk: zingen bij het orgel. Eerst een paar oude kinderliedjes, dan zelfs het Wilhelmus, dat er -dankzij Koninginnedag- prima in blijkt te zitten bij de jeugd. Het schettert door de kerk.
Maar het kan nog harder. "Wie is er jarig vandaag?" Niemand. "Wie zou er jarig willen zijn?" De helft van de kinderen. Het 'Lang zal ze leven' knalt door de ruimte.

Even weer een rustpauze. Een lesje lange en korte tonen, hoge en lage tonen. Terwijl Johan strepen en stippen op papier zet volgt het orgel muzikaal die lijnen en punten. Ook als een van de kinderen een tekening maakt, vertaalt het orgel het tekenwerk in noten.
De kinderen worden wel steeds rumoeriger. Samen met de echoënde akoestiek maakt dat de verstaanbaarheid van de gesproken tekst er niet beter op. Johan heeft er zijn handen vol aan de kinderen 'bij de les' te houden.
Drie kwartier orgelles blijkt wel het uiterste. Een applaus voor de te voorschijn gekomen organist en zijn kompaan, daar willen ze nog wel aan meewerken, maar dan lokt het ijsje bij de uitgang.

Bron: Stentor

Het Haags Orgel Kontakt (HOK) ontwikkelde een eigen lesproject voor de basisschool. Het project vond plaats in de week van 15 t/m 18 juni 2009 en werd afgesloten door een als ‘fantastisch’ ervaren excursie naar het Marcussen orgel van de Kloosterkerk. Ik vond het volledige bericht op de website van het Haags Orgel Kontakt. Hierna een fragment uit het verslag van Henk Barnhard. Ook de foto's zijn door hem gemaakt. Wie meer informatie wil over dit project kan hem een mailtje sturen Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

"Al vele jaren houdt het HOK zich bezig met het bevorderen van de orgelcultuur in Den Haag, o.a. door het coördineren van orgelconcerten in de Haagse binnenstad, het verzorgen van publicaties en het geven van informatie. Dat daarbij ook het kind niet vergeten wordt getuige de activiteiten die in het verleden hebben plaats gevonden, zoals het organiseren van Sinterklaasconcerten e.d.
We wilden echter meer en hadden daarvoor ook al de nodige visie en ideeën ontwikkeld. Eind 2008 werden deze ideeën vormgegeven in een Plan van Aanpak waarin ook de uitvoering van een lesprogramma was opgenomen. Dat lesprogramma kon bij derden worden aangekocht of zelf ontwikkeld en geschreven worden. Voor de laatste optie is uiteindelijk gekozen. Gestart zou worden met één school die als ‘Pilot’ zou dienen. In een later stadium zouden meerdere scholen in Den Haag kunnen volgen. Henk Barnhard, secretaris van het HOK-bestuur en in het dagelijkse leven ‘rustend bouwkundige’ heeft toen zijn fantasie de vrije loop gelaten en, gesteund door een ‘jongensdroom’ een verhaal aan het papier toevertrouwd dat als les gebruikt kon worden. Natuurlijk aangevuld met de nodige afbeeldingen, keurig ingebonden en voorzien van werk- en antwoordbladen om het gebruik in de klas mogelijk en aantrekkelijk te maken. Het verhaal, hoe kan het anders, speelt zich af in Den Haag, waar drie Haagse jongens verzeild raken in de Kloosterkerk en daar de organist ‘meneer Jos’ aantreffen die hen inwijdt in de geheimen van het orgel. De kinderen in de klas behandelen het verhaal per hoofdstuk en beleven bij de excursie naar de kerk bijna letterlijk wat ze eerder in het verhaal gelezen hebben. "

Bij toeval vond ik twee leuke en zeer instructieve afleveringen van het programma Klokhuis op internet. Yvonne Jaspers legt de werking van de pijpen van het orgel perfect uit. In twee afleveringen neemt zij de kijkers samen met organist Bert Matter mee door de werking van het pijporgel. Voor de juiste uitleg wordt gebruik gemaakt van het orgel in de Walburgiskerk in Zutphen en de fabriek van orgelbouwer Reil in Heerde. Zeer de moeite waard om te bekijken. De filmpjes duren elk ongeveer 7 minuten.De links hieronder brengen je direct bij het juiste filmpje op Youtube.
Klokhuis aflevering pijporgel - deel 1
Klokhuis aflevering pijporgel - deel 2

Een orgel op school is bijzonder en intrigerend. En de combinatie tussen techniek, muziek en ontdekken is een garantie voor een leuke ervaring voor alle leerlingen. Op de Julianaschool in Ommen kwam het orgel in de klas. Drie leerlingen schreven hun verslag van deze gebeurtenis:

"Het orgel kwam bij ons in de klas. Er was ook een man bij hij heette Vincent. Het orgel was best wel klein vergeleken bij andere orgels in bijv. een kerk zei hij. Het orgel had van allerlei pijpjes en toeters waar geluid uit kwam. Je moest pompen zo dat er lucht in het orgel kwam, en zodat er geluid uit kwam als je er op speelde. Je had ook een soort fluitketel en als je daar water in deed klonk het als een nachtegaal. Dat is er vroeger bij bedacht voor de kinderen zodat het niet zo saai was in de kerk. Vincent kon zelf ook heel goed op dat orgel spelen, en wij mochten op het eind ook nog een keer op het orgel spelen. Vincent speelt zelf ook wel eens in kerken op het orgel ergens dicht bij Groningen. Hij liet allemaal geluidjes horen terwijl een paar kinderen moesten pompen, en de andere kinderen aandachtig zaten te luisteren. Toen we er bijna allemaal op hadden gespeeld was het tijd, we vonden het allemaal heel leuk! Noelle, Maartje en Vera."

De bron van dit bericht is: Julianaschool Ommen. Die school heeft van deze gebeurtenis ook een fotoalbum aangelegd op internet.

In Smilde mochten kinderen dit voorjaar kennismaken met het orgel.

"De leerlingen van de groepen 7 en 8 van de Vaart hebben op woensdag 25 maart 2009 kennis
gemaakt met een wel heel speciaal muziekinstrument. Er werd namelijk een pijporgel de
klas ingereden. De leerlingen werd verteld over dit blaasinstrument door een vakleerkracht
namens de stichting ‘Orgel in de klas’. Dit transportabel orgel werd ontwikkeld als een
fascinerende ‘geluidsmachine’ waar een heleboel aan te beleven valt. (door orgelmakerij
Reil-Heerde). Kinderen verzorgden de luchtvoorziening van het orgel, mochten het
bespelen, op de losse pijpen blazen en ontdekten zo spelenderwijs de weg van toets naar
toon. Het was best bijzonder dat de leerlingen deze les kregen omdat er slechts één orgel
in Nederland beschikbaar is om deze lessen te verzorgen. En dit orgel reist van scholen in
Maastricht tot op de Waddeneilanden. Deze les werd hen aangeboden door de juf die zelf
ook organist is."

Bron: www.smildecentraal.nl

Zonder tekst en uitleg vond ik een serie leuke foto's van PCBS Het Octaaf in Elburg. Het enige dat ik kon achterhalen was dat deze foto's zijn gemaakt in schooljaar 2008/2009 in de klas van Juf Jansen. Maar opnieuw kun je hier zien wat de uitwerking op kinderen is van een orgel in de klas: nieuwsgierigheid en interesse.

Bron: PCBS Het octaaf. Ook in het album van Meester Pierik vind je een beeldverslag.